Wielu prosumentów, którzy zainwestowali w fotowoltaikę przed 1 kwietnia 2022 roku, cieszy się korzystnym systemem rozliczeń opartym na net-meteringu, czyli tak zwanymi opustami. Jednak rosnące zapotrzebowanie na energię czy to z powodu montażu pompy ciepła, zakupu samochodu elektrycznego, czy po prostu zwiększonego zużycia w gospodarstwie domowym często skłania do myśli o rozbudowie instalacji. Kluczowe pytanie brzmi: czy taka modernizacja wiąże się z utratą starych, preferencyjnych zasad rozliczeń? Z mojego doświadczenia wynika, że to jedna z najczęściej zadawanych kwestii. Na szczęście, w większości przypadków, rozbudowa jest możliwa bez przechodzenia na net-billing, pod warunkiem spełnienia kilku istotnych warunków i dopełnienia formalności.
Rozbudowa fotowoltaiki na starych zasadach jak zwiększyć moc i nie stracić opustów?
- Prosumenci na net-meteringu mogą rozbudować instalację, pod warunkiem że łączna moc nie przekroczy 50 kW.
- Po przekroczeniu 10 kW mocy, współczynnik rozliczenia zmieni się z 0,8 na 0,7 dla całej instalacji.
- Każdą zmianę mocy należy zgłosić do Operatora Sieci Dystrybucyjnej (OSD) w ciągu 14 dni, pod rygorem kary 1000 zł.
- Moc instalacji po rozbudowie nie może przekroczyć mocy przyłączeniowej w umowie z OSD.
- Rozbudowa wymaga weryfikacji mocy falownika i zgłoszenia do PSP, jeśli moc przekroczy 6,5 kW.
Zanim zagłębimy się w szczegóły rozbudowy, pozwólcie, że krótko przypomnę, dlaczego net-metering jest tak ceniony. W systemie opustów, czyli net-meteringu, prosument oddaje nadwyżki wyprodukowanej energii do sieci i może je odebrać w ciągu 12 miesięcy, płacąc jedynie za różnicę między energią pobraną a oddaną, pomniejszoną o współczynnik 0,8 lub 0,7. To bardzo korzystne rozwiązanie, które pozwala efektywnie bilansować zużycie energii w skali roku. Net-billing, obowiązujący od 1 kwietnia 2022 roku, polega natomiast na sprzedaży nadwyżek energii po cenie rynkowej i kupowaniu jej z sieci po cenie detalicznej, co dla wielu prosumentów jest mniej opłacalne. Nic dziwnego, że każdy, kto ma prawo do net-meteringu, chce je zachować.
Jak rozbudować fotowoltaikę i zachować stare zasady rozliczeń
Dobra wiadomość jest taka, że prawo do rozliczania się w systemie opustów jest co do zasady zachowane nawet po rozbudowie instalacji. Kluczowym warunkiem, na który zawsze zwracam uwagę moim klientom, jest to, aby łączna moc zainstalowana po rozbudowie nie przekroczyła 50 kW. Przekroczenie tego limitu jest jednoznaczne z utratą statusu prosumenta i koniecznością przejścia na zasady rozliczeń dla małych instalacji OZE, które są znacznie mniej korzystne. Dlatego, zanim podejmiesz decyzję o zwiększeniu mocy, dokładnie sprawdź, ile paneli masz obecnie i ile planujesz dołożyć, aby nie przekroczyć tej granicy.
Przekroczenie progu 10 kW jak zmieni się Twój współczynnik rozliczenia?
Jedną z najważniejszych zmian, o której musisz pamiętać, jest modyfikacja współczynnika rozliczenia, jeśli Twoja instalacja przekroczy 10 kW mocy. Dla instalacji o mocy do 10 kW, za każdą 1 kWh oddaną do sieci możesz odebrać 0,8 kWh. Jeśli jednak po rozbudowie łączna moc instalacji przekroczy 10 kW, cały system zarówno stara, jak i nowa część będzie rozliczany ze współczynnikiem 0,7. Oznacza to, że za 1 kWh oddaną do sieci będziesz mógł odebrać 0,7 kWh. To istotna zmiana, która wpływa na opłacalność, ale często jest akceptowalna w obliczu rosnącego zapotrzebowania na energię.
Analiza opłacalności: Kiedy zmiana z 0,8 na 0,7 wciąż się kalkuluje?
Mimo zmiany współczynnika z 0,8 na 0,7, rozbudowa instalacji fotowoltaicznej wciąż może być bardzo opłacalna. Moim zdaniem, jest to szczególnie uzasadnione w sytuacjach, gdy Twoje zapotrzebowanie na energię znacząco wzrosło lub planujesz jego wzrost. Mam tu na myśli przede wszystkim: instalację pompy ciepła, zakup samochodu elektrycznego, rozbudowę domu lub zwiększenie liczby domowników. W takich przypadkach, dodatkowa produkcja energii, nawet z nieco niższym współczynnikiem, pozwoli Ci znacząco obniżyć rachunki za prąd i zwiększyć niezależność energetyczną. Warto to dokładnie przekalkulować, biorąc pod uwagę aktualne i przyszłe zużycie.
Moc przyłączeniowa cichy bohater Twojej umowy z OSD
Kolejnym, często niedocenianym aspektem, jest moc przyłączeniowa określona w Twojej umowie z Operatorem Sieci Dystrybucyjnej (OSD). To maksymalna moc, jaką możesz pobierać z sieci i jednocześnie, w przypadku mikroinstalacji, maksymalna moc, jaką Twoja instalacja może wprowadzać do sieci. Sumaryczna moc paneli po rozbudowie nie może przekroczyć mocy przyłączeniowej. Jeśli planujesz rozbudowę, która spowoduje przekroczenie tej wartości, napotkasz na poważną przeszkodę, którą trzeba rozwiązać jeszcze przed montażem.
Co zrobić, gdy planowana rozbudowa przekracza moc przyłączeniową?
Jeśli Twoje plany rozbudowy zakładają przekroczenie mocy przyłączeniowej, musisz działać z wyprzedzeniem. W takiej sytuacji konieczne jest złożenie do OSD wniosku o zwiększenie mocy przyłączeniowej. Jest to procedura, która może zająć trochę czasu i wiązać się z pewnymi kosztami. Co więcej, w niektórych przypadkach, OSD może wymagać zawarcia nowej umowy lub aneksu do istniejącej, a to z kolei niesie ze sobą potencjalne ryzyko zmiany zasad rozliczeń. Dlatego zawsze zalecam, aby ten krok był dokładnie przeanalizowany i skonsultowany z OSD przed podjęciem jakichkolwiek prac instalacyjnych.
Formalności po rozbudowie fotowoltaiki co musisz zgłosić i gdzie?
Po zakończeniu prac związanych z rozbudową instalacji fotowoltaicznej, nie możesz zapomnieć o obowiązkowych formalnościach. Ich dopełnienie jest kluczowe dla zachowania statusu prosumenta i uniknięcia nieprzyjemnych konsekwencji. To element, który często bywa bagatelizowany, a jest niezwykle ważny.
Zgłoszenie do Operatora Sieci Dystrybucyjnej (OSD) Twój absolutny obowiązek
Niezależnie od tego, jak duża była rozbudowa, każda zmiana mocy zainstalowanej mikroinstalacji musi być zgłoszona do Operatora Sieci Dystrybucyjnej (np. Tauron, PGE, Enea, Energa). To absolutny obowiązek prosumenta, który wynika z przepisów prawa energetycznego. OSD musi wiedzieć, jaka jest aktualna moc Twojej instalacji, aby prawidłowo rozliczać energię i zapewnić stabilność sieci.
Jakie dokumenty przygotować, by zgłoszenie poszło gładko?
Procedura zgłoszenia rozbudowy jest bardzo podobna do tej, którą przechodziłeś przy uruchamianiu pierwszej instalacji. Aby zgłoszenie poszło sprawnie, przygotuj następujące dokumenty:
- Formularz zgłoszeniowy (dostępny na stronie Twojego OSD).
- Aktualny schemat instalacji po rozbudowie, uwzględniający wszystkie zmiany.
- Certyfikaty i karty katalogowe nowych komponentów (paneli, falownika, zabezpieczeń).
Upewnij się, że wszystkie dokumenty są kompletne i aktualne, aby uniknąć opóźnień w procesie.
Termin ma znaczenie: Masz tylko 14 dni na poinformowanie operatora
Pamiętaj, że na zgłoszenie rozbudowy do OSD masz ograniczony czas. Zgodnie z przepisami, musisz to zrobić w terminie 14 dni od dnia dokonania zmiany mocy zainstalowanej. Nie zwlekaj z tym, ponieważ przekroczenie terminu może wiązać się z nieprzyjemnymi konsekwencjami.
Co grozi za niezgłoszenie rozbudowy? Kara 1000 zł to nie wszystko
Brak zgłoszenia rozbudowy instalacji do OSD to poważne zaniedbanie, które może skutkować nałożeniem kary finansowej. Zgodnie z przepisami, grozi za to kara w wysokości 1000 zł. Co więcej, w skrajnych przypadkach, OSD może zakwestionować Twoje prawo do rozliczania się w systemie opustów, co wiązałoby się z koniecznością przejścia na net-billing. Dlatego tak ważne jest, aby zawsze dopełniać wszystkich formalności.
Obowiązek wobec Straży Pożarnej: Kiedy musisz zgłosić instalację do PSP?
Warto również pamiętać o obowiązku zgłoszenia instalacji do Państwowej Straży Pożarnej (PSP). Jeśli moc Twojej instalacji fotowoltaicznej po rozbudowie przekroczy 6,5 kW, musisz poinformować o tym właściwą jednostkę PSP. Jest to wymóg związany z bezpieczeństwem pożarowym i ma na celu zapewnienie, że służby ratunkowe będą miały pełną wiedzę o potencjalnych zagrożeniach w przypadku interwencji.
Co sprawdzić przed rozbudową? Techniczne wyzwania fotowoltaiki
Zanim przystąpisz do rozbudowy, warto dokładnie przeanalizować aspekty techniczne. To nie tylko kwestia dołożenia paneli, ale często również weryfikacja kluczowych elementów istniejącej instalacji, takich jak falownik. Prawidłowe podejście do tych kwestii zapewni efektywność i bezpieczeństwo całego systemu.
Czy Twój obecny falownik podoła nowym panelom?
Jednym z najważniejszych elementów, który należy sprawdzić przed rozbudową, jest istniejący falownik (inwerter). To on odpowiada za przekształcanie prądu stałego z paneli na prąd zmienny, używany w domu i oddawany do sieci. Moc falownika musi być odpowiednio dobrana do łącznej mocy paneli. Jeśli dołożysz zbyt wiele paneli do falownika o zbyt małej mocy, nie będzie on w stanie efektywnie przetwarzać całej wyprodukowanej energii, co obniży wydajność całej instalacji. Zawsze zalecam dokładną weryfikację specyfikacji technicznej.
Wymiana inwertera na większy kiedy to konieczne?
Jeśli po analizie okaże się, że Twój obecny falownik ma zbyt małą moc, aby obsłużyć dodatkowe panele, konieczna może być jego wymiana na większy model. To dodatkowy koszt, ale niezbędny, aby cała rozbudowana instalacja działała optymalnie. Wymiana falownika to także dobra okazja, aby rozważyć nowsze technologie, które mogą oferować lepszą efektywność lub dodatkowe funkcje, takie jak monitoring na poziomie modułu.
Dwa falowniki lub mikroinwertery sprytne rozwiązanie technicznych problemów
W niektórych sytuacjach, zamiast wymieniać istniejący falownik, można zastosować alternatywne rozwiązania. Moim zdaniem, są to często bardzo praktyczne opcje:
- Dołożenie drugiego inwertera: Możesz zainstalować drugi, mniejszy falownik, który będzie obsługiwał tylko nowo dołożone panele. To rozwiązanie jest często stosowane, gdy istniejący falownik jest sprawny i nie ma sensu go wymieniać w całości.
- Zastosowanie mikroinwerterów: Dla każdego nowego panelu można zastosować mikroinwerter. To pozwala na niezależną pracę każdego modułu, minimalizując wpływ zacienienia na całą instalację i umożliwiając elastyczną rozbudowę.
Obie te opcje pozwalają na efektywne zarządzanie energią z rozbudowanej instalacji, nawet jeśli pierwotny falownik miałby niewystarczającą moc.
Dobór nowych paneli na co zwrócić uwagę, by uniknąć problemów z kompatybilnością?
Przy doborze nowych paneli fotowoltaicznych, poza ich mocą, zwróć uwagę na kompatybilność z istniejącą instalacją i falownikiem. Ważne są parametry takie jak napięcie i prąd. Mieszanie paneli o bardzo różnych parametrach może obniżyć wydajność całego stringu (szeregu paneli). Zawsze warto skonsultować dobór z doświadczonym instalatorem, który zapewni optymalne połączenie nowych i starych komponentów.
Koszty rozbudowy i alternatywne rozwiązania
Rozbudowa instalacji fotowoltaicznej to inwestycja, która wiąże się z konkretnymi kosztami. Warto również rozważyć, czy w Twojej sytuacji nie ma lepszych alternatyw, które mogłyby przynieść większe korzyści.
Dofinansowanie do rozbudowy dlaczego nie możesz na nie liczyć?
Niestety, muszę rozwiać pewne nadzieje: programy dofinansowań takie jak "Mój Prąd" czy "Czyste Powietrze" co do zasady nie obejmują rozbudowy istniejących instalacji fotowoltaicznych. Dotacje te są zazwyczaj przeznaczone na nowe instalacje, a skorzystanie z nich często wiąże się z koniecznością przejścia na system net-billing. Jeśli więc zależy Ci na zachowaniu net-meteringu, musisz liczyć się z tym, że rozbudowę sfinansujesz z własnych środków.
Ile kosztuje rozbudowa fotowoltaiki? Analiza głównych składników ceny
Koszty rozbudowy fotowoltaiki są zmienne i zależą od wielu czynników. Główne składniki ceny to:
- Zakup nowych paneli fotowoltaicznych.
- Ewentualna wymiana lub dołożenie nowego falownika.
- Koszty montażu i podłączenia przez wykwalifikowanego instalatora.
- Koszty związane z formalnościami (np. opłaty za zwiększenie mocy przyłączeniowej, jeśli jest to konieczne).
Zawsze warto poprosić o kilka wycen od różnych firm, aby porównać oferty i wybrać najkorzystniejszą.
A może magazyn energii? Kiedy warto w niego zainwestować zamiast dokładać panele?
Zamiast rozbudowywać moc instalacji, inną opłacalną opcją może być montaż magazynu energii. Magazyn energii pozwala na zwiększenie autokonsumpcji zamiast oddawać nadwyżki energii do sieci (i odbierać je z niższym współczynnikiem), możesz je przechowywać i zużywać wtedy, gdy słońce nie świeci. Jest to rozwiązanie szczególnie opłacalne w nowym systemie net-billing, ale również w net-meteringu poprawia wykorzystanie własnej energii, zmniejszając zależność od sieci i potencjalnie obniżając rachunki. Jeśli Twoje zapotrzebowanie na energię jest wysokie wieczorem lub w nocy, magazyn energii może być lepszą inwestycją niż kolejne panele.
Rozbudowa fotowoltaiki czy to rozwiązanie dla Ciebie?
Decyzja o rozbudowie instalacji fotowoltaicznej na starych zasadach to złożony proces, który wymaga przemyślenia wielu aspektów od prawnych, przez finansowe, po techniczne. Moim zdaniem, kluczem do sukcesu jest rzetelna analiza Twoich potrzeb i możliwości. Poniżej przedstawiam listę kontrolną, która pomoże Ci podjąć świadomą decyzję.
Przeczytaj również: Fotowoltaika 10 kW zimą: Ile kWh? Realne uzyski i opłacalność
Lista kontrolna: 5 pytań, które musisz sobie zadać przed podjęciem decyzji
- Czy po rozbudowie łączna moc mojej instalacji fotowoltaicznej nie przekroczy 50 kW?
- Czy akceptuję zmianę współczynnika rozliczenia z 0,8 na 0,7, jeśli przekroczę próg 10 kW, i czy nadal będzie to dla mnie opłacalne?
- Czy planowana moc instalacji po rozbudowie nie przekroczy mocy przyłączeniowej w mojej umowie z OSD? Jeśli tak, czy jestem gotów na procedurę zwiększenia mocy przyłączeniowej?
- Czy pamiętam o obowiązku zgłoszenia każdej zmiany mocy do OSD w ciągu 14 dni oraz do PSP, jeśli moc przekroczy 6,5 kW?
- Czy mój obecny falownik podoła nowej mocy, czy też będę musiał go wymienić, dołożyć drugi lub zastosować mikroinwertery?
