energiadom.pl
Pobór prądu

Ile prądu zużywa laptop? Oblicz koszt i oszczędzaj na rachunkach!

Nikodem Wilk.

26 sierpnia 2025

Ile prądu zużywa laptop? Oblicz koszt i oszczędzaj na rachunkach!

Spis treści

W tym artykule dowiesz się, ile energii elektrycznej zużywa Twój laptop podczas typowego dnia pracy i jaki jest tego realny koszt w Polsce. Przedstawimy proste wyliczenia dla różnych typów urządzeń oraz praktyczne sposoby na obniżenie rachunków za prąd.

Koszt pracy laptopa może zaskoczyć jak obliczyć zużycie energii i oszczędzać?

  • Laptop biurowy zużywa od 15 W do 45 W, gamingowy od 150 W do 300 W podczas intensywnej pracy.
  • Cena 1 kWh dla gospodarstw domowych w Polsce od 2026 roku może wynosić od 1,10 zł do 1,30 zł brutto.
  • Zużycie energii (kWh) obliczysz wzorem: (Moc w watach × Czas pracy w godzinach) / 1000.
  • Główne czynniki wpływające na zużycie to: procesor, karta graficzna, jasność ekranu i obciążenie.
  • Tryb uśpienia pobiera 1-3 W, natomiast hibernacja blisko 0,5 W, co pozwala na znaczne oszczędności.
  • Skuteczne sposoby na oszczędzanie to m.in. zmniejszenie jasności ekranu, zarządzanie planami zasilania i odłączanie zbędnych peryferiów.

Ile kosztuje 8 godzin pracy na laptopie? Policzmy to razem

W dzisiejszych czasach, kiedy praca zdalna i hybrydowa stały się normą, a ceny energii elektrycznej nieustannie rosną, świadomość zużycia prądu przez nasze urządzenia jest kluczowa. Laptop, choć wydaje się niepozorny, pracuje z nami przez wiele godzin dziennie. Zastanawiałeś się kiedyś, ile tak naprawdę kosztuje Cię jego codzienne użytkowanie? To pytanie, które zadaje sobie coraz więcej osób, a odpowiedź może być zaskakująca i mieć realny wpływ na domowy budżet.

Dlaczego zużycie prądu przez laptopa ma dziś większe znaczenie niż kiedykolwiek?

Kwestia zużycia energii elektrycznej przez laptopa nabiera szczególnego znaczenia w kontekście aktualnej sytuacji rynkowej. Jak wiemy, od 1 stycznia 2026 roku rząd nie planuje już dalszego mrożenia cen energii dla gospodarstw domowych. Oznacza to, że realne koszty za 1 kWh mogą wzrosnąć, osiągając pułap od 1,10 zł do 1,30 zł brutto, w zależności od operatora i regionu. To znacząca zmiana, która sprawia, że każda optymalizacja zużycia energii, nawet ta pozornie niewielka, staje się istotnym elementem zarządzania domowymi finansami. Nie chodzi już tylko o ekologię, ale o twarde dane w Twoim portfelu.

Jak w 3 krokach obliczyć roczny koszt pracy Twojego laptopa? Prosty wzór i przykładowe ceny prądu na 2026 rok.

Obliczenie rocznego kosztu pracy laptopa jest prostsze, niż myślisz. Wystarczy kilka podstawowych danych i prosty wzór. Pamiętaj, że podane ceny energii elektrycznej to prognozy na 2026 rok, ale dają nam dobry punkt odniesienia do oszacowania przyszłych wydatków.

  1. Krok 1: Określ średnią moc laptopa (w watach).

    Dla laptopa biurowego możemy przyjąć średnio 30 W, dla gamingowego 200 W (podczas intensywnej pracy).

  2. Krok 2: Oblicz dzienne zużycie energii (w kWh).

    Użyj wzoru: (Moc urządzenia w watach × Czas pracy w godzinach) / 1000.

  3. Krok 3: Oblicz roczny koszt.

    Użyj wzoru: Dzienne zużycie energii (kWh) × Cena za 1 kWh (w zł) × 365 dni.

Przyjmijmy, że Twój laptop biurowy pracuje 8 godzin dziennie, a jego średni pobór mocy to 30 W. Prognozowana cena za 1 kWh brutto to 1,20 zł:

  • Dzienne zużycie: (30 W × 8 h) / 1000 = 0,24 kWh
  • Dzienny koszt: 0,24 kWh × 1,20 zł/kWh = 0,288 zł
  • Roczny koszt: 0,288 zł × 365 dni = około 105,12 zł

Jak widzisz, dla jednego laptopa biurowego nie są to astronomiczne kwoty, ale w skali kilku urządzeń w domu lub przy intensywniejszym użytkowaniu (np. laptop gamingowy) suma może szybko rosnąć. Warto mieć to na uwadze, planując domowy budżet.

Laptop biurowy vs gamingowy zużycie energii porównanie

Rozkładamy zużycie na czynniki pierwsze: ile watów pobiera Twój laptop?

Nie każdy laptop zużywa tyle samo energii. To kluczowa informacja, która pozwala nam zrozumieć, dlaczego rachunki za prąd mogą się różnić w zależności od posiadanego sprzętu i sposobu jego użytkowania. Od ultrabooków po potężne maszyny gamingowe każdy typ urządzenia ma inne zapotrzebowanie na moc, co bezpośrednio przekłada się na realne koszty.

Laptop biurowy i ultrabook: Mistrzowie oszczędności w codziennej pracy

Laptopy biurowe i ultrabooki są projektowane z myślą o mobilności i efektywności energetycznej. Ich podzespoły, takie jak energooszczędne procesory czy zintegrowane karty graficzne, sprawiają, że podczas typowej, lekkiej pracy są prawdziwymi mistrzami oszczędności. To właśnie dlatego tak często polecam je osobom, które potrzebują sprzętu do codziennych zadań, a jednocześnie zależy im na długim czasie pracy na baterii i niskich rachunkach.

Pobór mocy podczas przeglądania internetu i pracy z dokumentami

W scenariuszach takich jak przeglądanie internetu, pisanie dokumentów w edytorze tekstu czy obsługa poczty elektronicznej, laptopy biurowe i ultrabooki zużywają stosunkowo niewiele energii. Z moich obserwacji wynika, że ich pobór mocy waha się od 15 W do 45 W. Jest to wynik optymalizacji podzespołów i systemów zarządzania energią, które skutecznie ograniczają apetyt na prąd, gdy obciążenie jest niskie.

Ile energii "kosztuje" wideokonferencja lub oglądanie filmu?

Kiedy przechodzimy do zadań nieco bardziej wymagających, takich jak wideokonferencje z użyciem kamery i mikrofonu, czy strumieniowanie wideo w wysokiej rozdzielczości, zużycie energii naturalnie wzrasta. W takich sytuacjach laptop musi intensywniej pracować, aby przetworzyć obraz i dźwięk, co zwiększa obciążenie procesora i karty graficznej. Wówczas pobór mocy może wzrosnąć do 60-65 W. Nadal nie są to wartości dramatyczne, ale warto mieć świadomość, że nawet prosta wideokonferencja ma swój "koszt energetyczny".

Laptop gamingowy: Kiedy licznik energii zaczyna bić szybciej?

Laptopy gamingowe to zupełnie inna liga, jeśli chodzi o zapotrzebowanie na energię. Są to maszyny stworzone do maksymalnej wydajności, wyposażone w potężne procesory, dedykowane karty graficzne i zaawansowane systemy chłodzenia. Wszystkie te elementy, choć zapewniają niezapomniane wrażenia z gry, mają znacznie większy apetyt na prąd niż ich biurowe odpowiedniki.

Zużycie prądu w spoczynku czy gamingowy potwór może być oszczędny?

Nawet gamingowy potwór potrafi być względnie oszczędny, gdy nie jest obciążony. W trybie spoczynku, podczas przeglądania internetu czy pracy z dokumentami, kiedy dedykowana karta graficzna jest wyłączona, a procesor pracuje na niskich taktowaniach, zużycie energii przez laptopa gamingowego może wynosić od 20 W do 60 W. To pokazuje, że nawet te wydajne maszyny potrafią "zwolnić" i oszczędzać energię, gdy nie są wykorzystywane do swojego głównego przeznaczenia.

Ile watów pochłaniają najnowsze gry? Realne scenariusze obciążenia.

Prawdziwy test dla laptopa gamingowego, a co za tym idzie dla Twojego rachunku za prąd, następuje podczas uruchomienia najnowszych, wymagających gier. W takich scenariuszach pobór mocy gwałtownie rośnie, osiągając od 150 W do nawet 300 W. W przypadku topowych modeli, wyposażonych w najmocniejsze karty graficzne i procesory, wartości te mogą być jeszcze wyższe. Dzieje się tak, ponieważ zarówno procesor, jak i karta graficzna pracują na pełnych obrotach, generując dużo ciepła, które musi być efektywnie odprowadzone przez wentylatory, co również zwiększa zużycie energii. Kilka godzin intensywnej rozgrywki potrafi więc znacząco wpłynąć na miesięczny koszt energii.

Co najbardziej obciąża rachunek za prąd w Twoim laptopie? Główni winowajcy

Zrozumienie, które komponenty laptopa są najbardziej energochłonne, to pierwszy krok do świadomego zarządzania zużyciem energii. Nie wszystkie elementy pracują z taką samą intensywnością, a ich obciążenie bezpośrednio przekłada się na to, ile prądu "ucieka" z gniazdka. Przyjrzyjmy się głównym winowajcom.

Ekran cichy pożeracz energii. Wpływ jasności i częstotliwości odświeżania

Ekran to jeden z tych elementów laptopa, który często jest niedoceniany pod kątem zużycia energii. Tymczasem jasność podświetlenia matrycy ma bardzo duży wpływ na pobór mocy. Im jaśniejszy ekran, tym więcej energii potrzebuje. Z moich doświadczeń wynika, że zmniejszenie jasności o zaledwie 20-30% może obniżyć pobór mocy o kilka watów, co w skali wielu godzin pracy daje realne oszczędności. Dodatkowo, coraz popularniejsze ekrany z wyższą częstotliwością odświeżania (np. 120 Hz, 144 Hz) również zużywają więcej prądu niż standardowe 60 Hz, zwłaszcza gdy wyświetlają dynamiczne treści.

Procesor i karta graficzna, czyli serce i mięśnie laptopa pod napięciem

Nie ma co ukrywać procesor (CPU) i karta graficzna (GPU) to najbardziej energochłonne podzespoły w każdym laptopie. To one wykonują większość obliczeń i generują obraz, a ich wydajność i stopień wykorzystania bezpośrednio przekładają się na zużycie prądu. Kiedy uruchamiasz wymagające programy, grasz w gry, renderujesz wideo czy obrabiasz grafikę, CPU i GPU pracują na wysokich obrotach, co skutkuje znacznym wzrostem poboru mocy. To właśnie te komponenty są głównym powodem, dla którego laptopy gamingowe zużywają tak dużo energii.

Podłączone urządzenia i aplikacje w tle: Ukryte koszty, o których nie myślisz

Często zapominamy, że nie tylko sam laptop zużywa prąd. Podłączone urządzenia peryferyjne, takie jak zewnętrzne dyski twarde, myszki z podświetleniem RGB, klawiatury, a zwłaszcza dodatkowe monitory, również mają swój apetyt na energię. Każde z nich, nawet w trybie spoczynku, pobiera pewną ilość prądu. Podobnie jest z aplikacjami działającymi w tle. Nawet jeśli ich nie widzisz, mogą obciążać procesor, wykonywać synchronizacje czy aktualizacje, zwiększając tym samym ogólne zużycie energii przez system. Warto regularnie sprawdzać menedżer zadań i zamykać programy, których akurat nie potrzebujesz.

Praca, uśpienie czy hibernacja? Różnice w zużyciu energii i ich wpływ na rachunek

Wielu z nas, kończąc pracę, po prostu zamyka pokrywę laptopa, myśląc, że to wystarczy. Tymczasem system operacyjny oferuje różne tryby pracy, które znacząco różnią się pod wzglętem zużycia energii. Świadome wybieranie odpowiedniego trybu w zależności od długości przerwy w pracy to prosty, ale bardzo efektywny sposób na oszczędzanie prądu.

Tryb uśpienia: Wygoda okupiona stałym, niewielkim poborem mocy

Tryb uśpienia (Sleep mode) to ulubione rozwiązanie wielu użytkowników ze względu na jego wygodę. Laptop niemal natychmiast wraca do pracy, zachowując wszystkie otwarte aplikacje i dokumenty. Dzieje się tak, ponieważ w tym trybie pamięć RAM jest nadal zasilana, aby podtrzymać stan systemu. Niestety, ta wygoda ma swoją cenę. Laptop w trybie uśpienia zużywa od 1 W do 3 W energii. Choć to niewiele, w skali wielu godzin, zwłaszcza jeśli zostawiasz laptopa w tym trybie na noc, te waty sumują się, generując niepotrzebne koszty.

Hibernacja: Kiedy warto poświęcić kilka sekund na start, by zaoszczędzić najwięcej?

Hibernacja to tryb, który osobiście bardzo polecam na dłuższe przerwy w pracy na przykład na noc lub gdy wiesz, że nie będziesz korzystać z laptopa przez kilka godzin. W trybie hibernacji stan systemu jest zapisywany na dysku twardym, a laptop niemal całkowicie się wyłącza. Dzięki temu zużycie energii jest minimalne, bliskie zeru, oscylując w granicach 0,5 W. Co prawda, wznowienie pracy trwa nieco dłużej niż z trybu uśpienia, ale te kilka sekund oczekiwania to niewielka cena za realne oszczędności na rachunku za prąd. To doskonały kompromis między wygodą a efektywnością energetyczną.

Czy wyłączony laptop podłączony do ładowarki nadal zużywa prąd?

To pytanie często pojawia się w dyskusjach o oszczędzaniu energii. Prawda jest taka, że całkowicie wyłączony laptop podłączony do ładowarki zużywa marginalne ilości prądu. Głównie jest to tzw. "standby power" samej ładowarki, która pobiera minimalną energię, nawet gdy nie ładuje aktywnie urządzenia. Mówimy tu o ułamkach wata, które w skali roku przekładają się na groszowe oszczędności. Jeśli więc zależy Ci na realnych oszczędnościach, skup się przede wszystkim na wyłączaniu lub hibernowaniu laptopa, a nie na obsesyjnym odłączaniu ładowarki od wyłączonego urządzenia. To pierwsze ma znacznie większy wpływ na Twój rachunek.

Porady oszczędzanie energii laptopa

Twój plan oszczędnościowy: 7 skutecznych sposobów na niższe rachunki za prąd

Skoro już wiemy, ile energii zużywa laptop i co najbardziej obciąża nasz rachunek, czas przejść do konkretów. Przygotowałem dla Ciebie 7 sprawdzonych sposobów, które pomogą Ci zminimalizować zużycie prądu i odczuć realne oszczędności. Wdrożenie ich w życie nie wymaga specjalistycznej wiedzy, a efekty mogą Cię pozytywnie zaskoczyć.

Zarządzanie energią w systemie: Jak jeden klik w ustawieniach może zdziałać cuda?

Większość systemów operacyjnych, takich jak Windows czy macOS, oferuje wbudowane plany zasilania. Zamiast korzystać z domyślnego trybu zbalansowanego lub wysokiej wydajności, wybierz tryb "Oszczędzanie energii". Ten jeden klik w ustawieniach może zdziałać cuda! System automatycznie ograniczy taktowanie procesora, zmniejszy jasność ekranu i zoptymalizuje pracę innych podzespołów, co bezpośrednio przełoży się na niższy pobór mocy. Różnica w wydajności dla codziennych zadań będzie niemal niezauważalna, za to dla Twojego rachunku bardzo odczuwalna.

Magia przycisku F1 i F2: Dlaczego warto świadomie zarządzać jasnością ekranu?

Jak już wspomniałem, ekran to jeden z największych "pożeraczy" energii. Dlatego świadome zarządzanie jasnością ekranu jest jedną z najprostszych i najskuteczniejszych metod oszczędzania. Wystarczy użyć przycisków funkcyjnych (zazwyczaj F1 i F2 lub podobnych, oznaczonych ikoną słońca), aby zmniejszyć jasność do komfortowego, ale nie maksymalnego poziomu. Często pracujemy na zbyt jasnym ekranie, co nie tylko zwiększa zużycie energii, ale także męczy wzrok. Zmniejszenie jasności o 20-30% to kilka watów mniej, które w skali dnia i miesiąca sumują się w konkretne kwoty.

Porządek w aplikacjach: Jak czyszczenie autostartu i procesów w tle obniża zużycie energii?

Wiele aplikacji lubi uruchamiać się wraz z systemem i działać w tle, nawet jeśli ich nie używamy. To niepotrzebnie obciąża procesor i kartę graficzną, zwiększając pobór mocy. Regularnie przeglądaj menedżer zadań (Ctrl+Shift+Esc w Windows) i wyłączaj niepotrzebne procesy. Sprawdź również listę programów uruchamiających się automatycznie przy starcie systemu i wyłącz te, których nie potrzebujesz. Mniej aktywnych aplikacji to mniejsze obciążenie podzespołów, a co za tym idzie niższe zużycie energii.

Odłącz to, czego nie używasz: Minimalizm peryferyjny jako sposób na oszczędność

Pamiętaj, że każde podłączone urządzenie peryferyjne zużywa prąd. Jeśli nie używasz zewnętrznego dysku USB, myszki z podświetleniem, klawiatury mechanicznej czy dodatkowego monitora, po prostu je odłącz. Nawet w trybie czuwania te urządzenia pobierają energię. Minimalizm w podłączaniu peryferiów to prosty sposób na wyeliminowanie ukrytych kosztów i zmniejszenie całkowitego poboru mocy przez Twój zestaw komputerowy.

Dbaj o chłodzenie: Dlaczego czysty wentylator to mniejszy pobór prądu?

Przegrzewający się laptop to laptop, który zużywa więcej energii. Kiedy podzespoły osiągają wysokie temperatury, wentylatory muszą pracować intensywniej, aby je schłodzić, co samo w sobie zwiększa pobór mocy. Ponadto, przegrzewający się procesor i karta graficzna mogą automatycznie obniżać swoją wydajność (tzw. throttling), ale nadal zużywać dużo energii. Dlatego regularne czyszczenie otworów wentylacyjnych (np. sprężonym powietrzem) i dbanie o to, aby laptop stał na płaskiej, twardej powierzchni (nie na kocu czy poduszce), jest kluczowe dla efektywnego chłodzenia i niższych rachunków.

Wyłącz łączność bezprzewodową: Wi-Fi i Bluetooth, kiedy nie są potrzebne.

Moduły łączności bezprzewodowej, takie jak Wi-Fi i Bluetooth, również zużywają energię, nawet gdy nie są aktywnie używane. Jeśli pracujesz offline, korzystasz z połączenia kablowego lub po prostu nie potrzebujesz w danej chwili Bluetooth, wyłącz te moduły. W większości laptopów można to zrobić szybko za pomocą skrótów klawiaturowych (np. klawisz Fn + odpowiedni klawisz funkcyjny) lub w ustawieniach systemu. To drobna zmiana, ale w połączeniu z innymi poradami, przyczynia się do ogólnych oszczędności.

Całkowite wyłączanie lub hibernacja: Najlepsze rozwiązanie na dłuższe przerwy.

Zamiast pozostawiać laptopa w trybie uśpienia na wiele godzin, na przykład na noc lub podczas weekendu, znacznie bardziej energooszczędne jest jego całkowite wyłączenie lub zahibernowanie. Jak już wcześniej wyjaśniłem, tryb uśpienia nadal pobiera od 1 W do 3 W, co w skali 8-10 godzin daje od 8 Wh do 30 Wh niepotrzebnie zużytej energii. Hibernacja lub pełne wyłączenie obniża to zużycie do niemal zera, co w dłuższej perspektywie przekłada się na realne oszczędności na rachunku za prąd. To nawyk, który naprawdę warto wdrożyć.

Świadome korzystanie z laptopa: Jak przekłada się na realne oszczędności?

Mam nadzieję, że ten artykuł uświadomił Ci, jak wiele czynników wpływa na zużycie energii przez laptopa i jak łatwo, dzięki kilku prostym zmianom, możesz realnie wpłynąć na swoje rachunki za prąd. Świadome korzystanie z technologii to nie tylko kwestia ekologii, ale także rozsądnego zarządzania domowym budżetem. Pamiętaj, że każda zaoszczędzona złotówka ma znaczenie, zwłaszcza w obliczu prognozowanych wzrostów cen energii.

Przeczytaj również: Ile prądu wytwarza turbina wiatrowa? Od 1 kW do 7 MW!

Kluczowe wnioski: Co warto zapamiętać, by płacić mniej za prąd?

  • Zarządzaj jasnością ekranu: Zmniejszenie jasności to najprostsza i najszybsza metoda oszczędzania.
  • Wykorzystuj plany zasilania: Tryb "Oszczędzanie energii" w systemie operacyjnym to Twój sprzymierzeniec.
  • Zamykaj nieużywane aplikacje: Mniej procesów w tle to mniejsze obciążenie podzespołów.
  • Odłączaj niepotrzebne peryferia: Każde podłączone urządzenie zużywa prąd.
  • Hibernuj lub wyłączaj laptopa: Na dłuższe przerwy to najbardziej efektywne energetycznie rozwiązanie.

Źródło:

[1]

https://www.mediaexpert.pl/poradniki/komputery-i-tablety/ile-pradu-zuzywa-laptop

[2]

https://shoplet.pl/blog/post/385_eko-komputery-jak-zmniejszyc-zuzycie-pradu-swojego-zestawu.html?page_type=post

[3]

https://servecom.pl/blog/ile-pradu-zuzywaja-laptopy/

[4]

https://zaxonsem.pl/laptop-gamingowy-ile-pradu-pobiera-koszty-i-sposoby-oszczedzania

Najczęstsze pytania

Laptop biurowy lub ultrabook zużywa od 15 W do 45 W podczas lekkiej pracy (przeglądanie internetu, edytor tekstu). Przy wideokonferencji pobór może wzrosnąć do 60-65 W. To sprawia, że są to urządzenia bardzo oszczędne.

Nie zawsze. W spoczynku lub przy prostych zadaniach laptop gamingowy pobiera 20-60 W. Dopiero podczas grania w wymagające gry zużycie gwałtownie rośnie do 150-300 W, a nawet więcej w topowych modelach.

Tryb hibernacji jest najbardziej energooszczędny, zużywając około 0,5 W. Stan systemu jest zapisywany na dysku, a laptop niemal całkowicie się wyłącza. Tryb uśpienia pobiera 1-3 W, podtrzymując pamięć RAM.

Najskuteczniejsze metody to zmniejszenie jasności ekranu, korzystanie z planów zasilania (np. "Oszczędzanie energii"), zamykanie nieużywanych aplikacji, odłączanie peryferiów oraz hibernacja lub wyłączanie laptopa na dłuższe przerwy.

Oceń artykuł

Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0
rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline

Tagi

ile prądu zużywa laptop przez 8 godzin
/
ile kwh zużywa laptop dziennie
/
jak obliczyć zużycie prądu przez laptopa
/
laptop gamingowy zużycie energii koszt
/
oszczędzanie energii laptopa porady
/
pobór mocy laptopa biurowego na godzinę
Autor Nikodem Wilk
Nikodem Wilk
Nazywam się Nikodem Wilk i od ponad 10 lat zajmuję się tematyką energii odnawialnej, w szczególności fotowoltaiki. Posiadam wykształcenie inżynieryjne oraz liczne certyfikaty, które potwierdzają moją wiedzę i umiejętności w zakresie projektowania oraz wdrażania systemów solarnych. Moje doświadczenie obejmuje zarówno pracę w sektorze prywatnym, jak i publicznym, co pozwoliło mi zdobyć cenne informacje na temat najnowszych trendów i technologii w branży. Specjalizuję się w optymalizacji wydajności systemów fotowoltaicznych oraz doradztwie w zakresie zrównoważonego rozwoju energii. Wierzę, że kluczem do efektywnego wykorzystania energii słonecznej jest nie tylko odpowiednie zaprojektowanie instalacji, ale także edukacja użytkowników na temat korzyści płynących z energii odnawialnej. Moim celem jest dostarczanie rzetelnych i przystępnych informacji, które pomogą innym w podejmowaniu świadomych decyzji dotyczących energii. Pisząc dla energiadom.pl, dążę do tego, aby moje artykuły były nie tylko źródłem wiedzy, ale także inspiracją do wprowadzania zmian w kierunku bardziej ekologicznego stylu życia. Zależy mi na budowaniu zaufania poprzez dostarczanie sprawdzonych danych i analiz, które przyczynią się do rozwoju świadomości na temat energii odnawialnej w Polsce.

Napisz komentarz

Polecane artykuły